Dæmi um föll
Úr OpenOffice.is
Föll eru það sem stendur mest í byrjendum í Calc. Þeir sjá þó fljótlega að föll eru aðalatriðin í töflureiknum. Þau eru næstum fjögurhundruð og sum eru mjög sérhæfð en það eru líka mjög mörg föll sem hver sem er getur nýtt sér.
Efnisyfirlit |
Einföld reikni- og tölfræðiföll
Einföldustu föllin eru fyrir einfaldar reikniaðgerðir og til að vinna einfaldar tölfræðiaðgerðir á hóp reita.
Einfaldur reikningur
Grunn reikniaðgerðirnar eru samlagning, frádráttur, margföldun og deiling. Fyrir utan frádrátt þá eiga þessar reikniaðgerðir sitt fall. SUM fallið leggur saman, PRODUCT fallið margfaldar og QUOTIENT deilir. Frádráttur á ekkert fall, enda má nota SUM fallið til að draga frá líka, með því að nota neikvæðar tölur.
SUM, PRODUCT og QUOTIENT föllin notast til að vinna með mikinn fjölda talna. Ef fjöldinn er ekki mikill má einfaldlega nota venjuleg reiknimerki, plús (+) til að leggja saman, bandstrik (-) til að draga frá, stjörnu (*) til að margfalda og skástrik (/) til að deila.
Ef setja á tölu í veldi er til fallið POWER, ef tala í A1 á að vera í öðru veldi þá verður það =POWER(A1;2) en það er hægt að stytta sér leið með =A1^2.
Kosturinn við að nota þessar einföldu leiðir er að formúlan veður læsilegri. Til dæmis, í stað þess að slá inn =SUM(A1:A2) (leggja saman svæðið A1 til A2) eða =SUM(A1;A2) (leggja saman reitina A1 og A2) þá er læsilegra að gera =A1+A2. Þetta sést jafnvel betur þegar við sameinum reikniaðgerðir í einni formúlu. =A1*(A2+A3) er styttra og skiljanlegra en =PRODUCT(A1;SUM(A2:A3)).
Gallinn við að nota reiknimerkin kemur hins vegar fram þegar við förum að vinna með margar tölur sem dæmi =SUM(A1:A5) leggur saman allar tölur í reitum A1 til A5. Ef það ætti að gera þetta með reiknimerkjum yrði það =A1+A2+A3+A4+A5.
Einföld tölfræði
Annað sem töflureiknar eru mikið notaðir til að gera er að draga upplýsingar úr svæði með tölum, svo sem einkunnum nemenda eða hagnaðartölum ársins.
Ef tölurnar eru ekki margar er að sjálfsögðu hægt að líta yfir þær og finna hæstu eða lægstu töluna eða reikna meðaltalið. Ef listinn er orðinn langur er það hins vegar erfitt og meiri líkur á villu, þá er betra að nota fall. Þetta skýrir af hverju föll eins og COUNT er til, COUNT gerir ekkert annað en að telja hversu margar færslur eru í ákveðnu svæði.
Einnig eru til föll til að finna hæsta og lægsta gildi það eru MIN og MAX. Þessi föll taka öll með sér svæði með tölum eða röð af stökum reitum. Þessi föll eiga sér líka hliðarföllin MAXA, MINA og COUNTA sem virka alveg eins nema þau telja með reiti sem innihalda texta, MINA og MAXA föllin taka reiti með texta sem 0.
Föllin LARGE og SMALL virka svipað og MAX og MIN nema þau bjóða upp á aðeins meira. Hægt er að skilgreina hvar í röðinni talan er sem við viljum fá. Ef við setjum röðina 1 með LARGE fallinu þá virkar það eins og MAX og við fáum hæstu tölu, ef við hins vegar setum 2 þá fáum við næsthæstu tölu o.s.f.v. Sama gerir SMALL fallið ef því fylgir röðin 2 þá kemur næst lægsta talan.
Aðrar gerðir miðgilda eru:
- MEDIAN: Miðgildi, gildið sem er mitt á milli hæsta og lægsta gildis.
- MODE: Algengasta gildi, algengasta gildið lista af tölum.
- QUARTILE: Finnur töluna sem er á ákveðnum stað í röð af tölum. Tekur með sér staðsetninguna í röðinni þar sem 0 er lægsta talan, 1 er talan sem 25% af röðinni, 2 er 50% af röðinni, 3 er 75% af röðinni og 4 er hæsta talan (100%).
- RANK: Röð, finnur hvar í röð uppgefin tala er, annaðhvort ofanfrá eða neðanfrá. Þarf að taka með sér töluna sem á að athuga, svæðið með listanum og gerð raðar (0, ofanfrá og 1 neðanfrá).
Sum af þessum föllum skarast, til dæmis er hægt að fá sömu virkni og MAX og MIN föllin með QUARTILE fallinu. En QUARTILE fallið bíður upp á fleiri möguleika.
Föllin notuð
Í sumum tilfellum er hægt að fá fram sömu virkni og föll með síum eða röðun. Almennt er samt þægilegra að nota föll þar sem þau bjóða upp á miklu meiri aðlögun og fleiri möguleika. Stundum setur maður inn formúlu tímabundið í einhvern auðan reit í skjalinu og eyðir henni strax og maður hefur séð niðurstöðuna.
Sama hvernig maður notar þessi föll, á endanum kemst maður að því að þau eru einföld og hægt að aðlaga þau að mörgum aðstæðum.
Tölur afrúnnaðar
Calc inniheldur nokkrar aðferðir til að rúnna af tölur. Þeir sem hafa komið nálægt forritun kannast við sumar af þessum aðferðum. En þú þarft samt ekki að vera neinn sérfræðingur til að nota þessar aðferðir. Hægt er að rúnna tölu að næstu heilu tölu, en það er líka hægt að rúnna til dæmis að næsta hundraði. Með því að tileinka sér aðferðir við að rúnna tölur jafnóðum minnkar vinnuna eftir á við að laga tölur til. Það er til dæmis hægt að setja fall inn í afrúnnunarfall til að rúnna niðurstöðuna strax. =ROUND((SUM(A1;A2)) leggur saman tölurnar í A1 og A2 og rúnnar svo töluna að næstu heilu tölu. En það er einnig hægt að rúnna töluna í sér reit með því að leggja saman í einn reit, til dæmis A3, þá kemur í A3 =SUM(A1;A2) svo gætum við sett í reitinn B3 =ROUND(A3) þá kemur niðurstaðan af samlagningunni í reitinn A3 en rúnnaða niðurstaðan í B3.
Aðferðir við afrúnnun
Einfaldast fallið til að rúnna af tölur er ROUND. Fall þetta rúnnar tölur af eftir venjulegum reglum um afrúnnun, þ.e. lækkar tölur undir 0,5 niður að næstu heilu tölu (4,49999999 verður 4) en 0,5 og hærra hækkar upp að næstu heilu tölu (4,5 verður 5). Í sumum tilfellum viljum við ekki fara eftir þessum reglum. Til dæmis ef við erum að reikna út hversu marga poka af hveiti við þurfum í ákveðna uppskrift. Hveiti er bara til í 1kg pokum þannig að ef niðurstaðan er 5,2 þá má ekki rúnna niður í 5 því ef við kaupum 5 poka þá vantar 200g, við þurfum 6 poka. Í svona tilfellum er hægt að nota föllin ROUNDUP (rúnna upp) eða ROUNDDOWN (rúnna niður).
Öll þessi föll þurfa lágmark eina breytu, það er töluna sem á að rúnna (eða tilvísun í reitinn sem inniheldur töluna sem á að rúnna).
Þessi þrjú föll virka þá þannig með þessari einu breytu:
- ROUND(47,6) gefur 48 (fylgir almennum reglum).
- ROUNDUP(47,6) gefur 48 (Hækkar alltaf).
- ROUNDDOWN(47,6) gefur 47 (Lækkar alltaf).
Þessi þrjú föll geta líka tekið með sér fjölda aukastafa ef við viljum ekki rúnna alveg niður í heila tölu. Sem dæmi:
- ROUND(47,659;2) gefur 47,66 (semikomma og talan tveir þýðir tveir aukastafir).
- ROUNDUP(47,659;2) gefur 47,66 (rúnnar ,659 í ,66)
- ROUNDDOWN(47,659;2) gefur 47,65 (rúnnar ,659 í ,65)
Í staðin fyrir ROUNDDOWN er hægt að nota TRUNC (Stytting á truncate sem þýðir stytta) TRUNC klippir aukastafina af og virkar því eins og ROUNDDOWN.
En einn möguleikinn er að nota föllin ODD og EVEN. ODD rúnnar töluna upp að næstu oddatölu (eða niður ef talan er neikvæð)
EVEN gerir það sama nema fer að næstu sléttu tölu.
Enn eitt parið af föllum er CEILING (loft) og FLOOR (gólf). CEILING rúnnar upp og FLOOR rúnnar niður.
Þessi föll rúnna að næsta margfeldi tölu sem gefin er upp. Sem dæmi ef þú leigir hlut og lágmarks leiga er 8 klst. Þá þarf að greiða fyrir 16 tíma þó hlutnum sé skilað eftir 9 tíma. Þá gætum við verið með í einum reit raunverulegan tímafjölda og í öðrum reit tíma sem greiða á fyrir. Ef raunverulegur tími er í reit A1 þá myndum við setja í annan reit (t.d. A2) formúluna =CEILING(A1;8) þá kemur tala í A2 sem er næsta tala ofan við töluna í A1 sem 8 gengur upp í (þannig að tölurnar 9-16 gefa alltaf 16). Sama gerist með fallið FLOOR nema þar lækkar talan niður ef í reitnum A1 væri talan 18 og við gerðum fallið FLOOR(A1;8) þá kæmi talan 16.
Annað fall svipað CEILING og FLOOR er MROUND. Eins og CEILING og FLOOR, þá þarf MROUND tvær breytir, Munurinn er sá að MROUND rúnnar að þeirri tölu sem er nær, þannig að ef talan er 77 og margfeldið er 5 þá gefur MROUND 75 en ef talan er 78 þá gefur MROUND 80.
Athugið að ef þið eruð að vinna með marga aukastafi þá er líklegt að þeir sjáist ekki allir í reitunum. Almennt er sjálfgefið að Calc sýni tvo aukastafi, það er hægt að stilla þetta fyrir hvern reit fyrir sig í Format > Cells > Numbers. Einnig er hægt að breyta sjálfgefna gildinu í Tools > Options > OpenOffice.org Calc > Calculate > Decimal Places.
